Hawańczyk - rodzinny pies do towarzystwa. Charakter, wygląd i najważniejsze informacje o rasie

Hawańczyk to uroczy przedstawiciel biszonów, którego historia sięga psów przywiezionych na Kubę przez marynarzy i wręczanych w prezencie córkom oraz żonom zamożnych hawańskich kupców. Niewielkie, eleganckie pieski szybko zdobyły sympatię dzięki swojemu wyjątkowo miłemu i oddanemu charakterowi. Paradoksalnie jednak, mimo tak silnych więzi z ludźmi, rasa niemal wyginęła kilkadziesiąt lat temu, a jej odbudowa stała się niezwykłą historią kynologicznego przetrwania.

Podstawowe informacje o rasie hawańczyk

Klasyfikacja rasy hawańczyk według FCI

Międzynarodowa Federacja Kynologiczna uznała oficjalnie biszona hawańskiego – czyli hawańczyka – w 1963 roku.
Grupa: IX – Psy ozdobne i do towarzystwa
Sekcja: 1 – Bichony i rasy pokrewne
Numer wzorca FCI: 250
Nie podlega próbom pracy

Wygląd i budowa ciała hawańczyka

Hawańczyk to pies niewielki, osiągający w kłębie zwykle do 27 cm, maksymalnie 29 cm. Piesek hawańczyk jest większy niż suczka. Ma prostokątną sylwetkę, przez co sprawia wrażenie krótkonogiego. Grzbiet jest prosty, lekko wysklepiony w lędźwiach, a zad delikatnie opada. Brzuch jest podkasany, a klatka piersiowa dobrze wysklepiona. Ogon noszony jest wysoko, zawinięty w charakterystyczny pastorał lub na grzbiecie, bogato owłosiony. Łapki dość suche, mocne i proste, o zwartych opuszkach; tylne umiarkowanie kątowane. Ruchy hawańczyka są lekkie, energiczne i sprężyste, co podkreśla jego żywiołowy charakter. Głowa jest płaska lub nieco wysklepiona, ze stopem umiarkowanie zaznaczonym. Wargi suche i przylegające, zgryz nożycowy; powinien być pełny, choć dopuszczalne są niektóre braki zębowe – P1 i M3. Oczy dość duże, migdałowate, o łagodnym wyrazie, jak najciemniejsze, z czarnymi lub czekoladowymi powiekami. Uszy opadające, bogato owłosione, nie przylegają ściśle do policzków ani nie odstają, z lekko zaokrąglonymi końcami.

Największą ozdobą hawańczyka jest jedwabisty, prosty lub falujący włos, z niewielką ilością wełnistego podszerstka (a nierzadko i bez niego). Włos może tworzyć lokowane pasma, lecz grooming w sensie stylizacji i strzyżenia jest niedozwolony – dozwolone jest jedynie porządkowanie włosa przy oczach i na łapkach. Hawańczyk umaszczenie może mieć płowe w różnych odcieniach, czarne, tytoniowe (hawana), rudawo-brązowe lub łaciate, jeśli łaty występują w wymienionych barwach. Sierść czysto biała jest możliwa, ale bardzo rzadka.

Pisząc “włos”, mamy na myśli sierść. Odpowiedź na pytanie, czy ma hawańczyk sierść czy włosy, brzmi: sierść, jak każdy pies. Potocznie mówimy o “włosie” w przypadku ras o dłuższej sierści, która nie wypada tak, jak u większości psów.

Usposobienie i codzienne zachowanie hawańczyka

Hawańczyk to bardzo przyjemny, zrównoważony piesek, który doskonale nadaje się do każdego rodzaju mieszkania. Jest niehałaśliwy, przyjazny wobec dzieci, a przy odpowiednim prowadzeniu łatwy w wychowaniu, dlatego sprawdza się także w przypadku początkujących opiekunów. Często określany jest mianem „psa-cienia”, ponieważ wyjątkowo silnie przywiązuje się do człowieka, ceni jego bliskość i chętnie podąża za nim krok w krok. Najchętniej nie rozstawałby się z opiekunem, a dzięki niewielkim rozmiarom i spokojnemu charakterowi można go zabierać ze sobą w wiele miejsc. Nie wykazuje typowej dla części małych ras zadziorności ani skłonności do prowokacji, dlatego spacery z dobrze zsocjalizowanym hawańczykiem są zazwyczaj bardzo przyjemne. W domu bez problemu akceptuje inne zwierzęta, jak koty, króliki czy gryzonie.

Pomimo niewielkiej postury hawańczyk lubi ruch i aktywność. Z powodzeniem odnajduje się w sportach kynologicznych, takich jak agility, chętnie bawi się i towarzyszy opiekunowi podczas spacerów czy wycieczek. Może być świetnym kompanem osoby starszej, pod warunkiem zapewnienia mu codziennego, przynajmniej godzinnego spaceru. Sprawdzi się także jako towarzysz dzieci, jednak należy pamiętać, że jest to mały i delikatny pies, dlatego dziecko trzeba nauczyć właściwego obchodzenia się z nim, a spacery powinny odbywać się pod nadzorem dorosłych. Nie jest natomiast idealnym wyborem dla osób nerwowych i wybuchowych – hawańczyk jest bardzo wrażliwy, który w przypadku nieodpowiedniego traktowania może stać się lękowy.

Rasa ta uczy się wyjątkowo łatwo, chętnie przyswaja podstawowe zasady wychowania oraz sztuczki. To nie przypadek – przodkowie biszonów, takich jak bolończyk czy hawańczyk właśnie, często występowali w cyrkach, co świadczy o ich inteligencji i podatności na szkolenie. Biszon hawański jest bystry i pragnie sprawiać radość swojemu opiekunowi oraz jego rodzinie. Aby jednak uniknąć problemów z lękliwością, wymaga starannie przeprowadzonej socjalizacji i traktowania jak pełnoprawnego psa, a nie ozdoby. Powinien poznawać różne miejsca, sytuacje i inne psy, aby nabrać pewności siebie i obycia ze światem. Dobrze wychowany jest odważny i czujny, może również pełnić funkcję niewielkiego psa sygnalizującego obecność obcych.

Podsumowując, pies rasy hawańczyk to prawdziwy, typowy biszon – idealny do towarzystwa dla niemal każdego, kto zapewni mu łagodne, przyjazne traktowanie oraz poświęci czas na pielęgnację jego pięknej szaty i codzienną bliskość.

Ogólne wrażenie i typ użytkowy rasy

Hawańczyk to pies niski na łapach, niewielkich rozmiarów, o zwartej budowie i obfitej, efektownej szacie, przy czym najbardziej pożądana jest sierść falująca. Całość sylwetki sprawia wrażenie harmonijnej i proporcjonalnej.
Rasa prezentuje się jako typowy pies do towarzystwa – zgodnie z klasyfikacją FCI. Hawańczyk jest żywy, wesoły, przyjazny i chętny do zabawy, a jednocześnie elegancki i pełen naturalnego uroku. Jego usposobienie oraz silna potrzeba bliskości człowieka czynią go doskonałym kompanem.
Pomimo łagodnego charakteru, hawańczyk pozostaje czujny i spostrzegawczy, dlatego może pełnić rolę dobrego sygnalizatora obecności obcych. Ze względu na niewielkie rozmiary i brak predyspozycji użytkowych do pracy obronnej, nie jest jednak psem obrończym – choć z pewnością z zaangażowaniem będzie próbował ostrzec opiekuna przed zagrożeniem.

Hawańczyk – pochodzenie i historia rasy

Historia rasy i jej kubańskie korzenie

Hawańczyk (bichon havanais) wywodzi się z zachodniego rejonu śródziemnomorskiego. Rasa rozwinęła się wzdłuż wybrzeży Hiszpanii i Włoch. Najprawdopodobniej psy te zostały stosunkowo wcześnie sprowadzone na Kubę przez włoskich marynarzy. Wraz z rozwojem Hawany zaczęto urocze pieski prezentować tamtejszym damom, córkom i żonom bogatych kupców. Niewielkie biszony stały się, podobnie jak we Francji bichon frise, psami elit.
Zawirowania polityczne po 1959 roku doprowadziły do całkowitego wygaśnięcia dawnych linii hawańczyków na Kubie. Dzięki wywiezieniu kilku psów z wyspy ich nieliczne grono przetrwało w Stanach Zjednoczonych, gdzie rozpoczęto odbudowę i dalszy rozwój rasy.

Rozwój rasy w Polsce i Europie

Do Europy hawańczyk dotarł stosunkowo późno – dopiero po 1980 roku. Już w rok po jego pojawieniu się na kontynencie odnotowano pierwszy miot w Niemczech. Mimo to rasa nie osiągnęła takiej popularności jak jej biały krewny maltańczyk czy inne małe, długowłose psy, takie jak shih tzu.
W Polsce hawańczyki przez długi czas były mało znane. W ostatnich latach obserwuje się jednak wyraźny wzrost zainteresowania rasą, a nawet mówi się o jej rosnącej popularności. Czy to zjawisko jest pozytywne – pozostaje kwestią dyskusyjną. Tam, gdzie pojawia się duży popyt, niestety często zaczynają działać pseudohodowcy nastawieni wyłącznie na zysk, co może niekorzystnie wpływać nie tylko na jakość hodowli, ale też dobrostan psów.

Pierwsze miesiące z młodym hawańczykiem

Szczeniak hawańczyka – czego się spodziewać

Pierwsze miesiące z młodym hawańczykiem to czas pełen radości, ale również intensywnej nauki zarówno dla psa, jak i opiekuna. Ta niewielka rasa z grupy biszonów słynie z wyjątkowo towarzyskiego charakteru i ogromnego przywiązania do człowieka. Hawańczyk bardzo szybko przywiązuje się do swojej rodziny i często określany jest mianem „psa-cienia”, ponieważ lubi podążać za opiekunem z pomieszczenia do pomieszczenia i być blisko niego. Dla wielu osób jest to jedna z najbardziej uroczych cech tej rasy, ale jednocześnie wymaga od opiekuna pewnej świadomości wychowawczej. Już od pierwszych tygodni warto uczyć psa spokojnego pozostawania samemu. Na początku można zamykać drzwi do pokoju na kilka minut, pozostawiając psa w innym pomieszczeniu, a dopiero później stopniowo wydłużać czas rozłąki i wychodzić z domu. Dzięki temu pies nauczy się, że nieobecność opiekuna jest czymś naturalnym i nie stanowi powodu do stresu.

Bliskość z człowiekiem można również wykorzystać w pozytywny sposób podczas nauki przywołania. Szczenięta hawańczyków z natury chętnie trzymają się blisko opiekuna, co znacznie ułatwia budowanie nawyku reagowania na wołanie. Warto korzystać z tej naturalnej skłonności w pierwszych miesiącach życia psa, ponieważ z czasem młody hawańczyk może stać się nieco bardziej samodzielny i ciekawy świata. Na szczęście hawańczyk charakter ma taki, że niekoniecznie lubi oddalać się daleko.

Choć hawańczyki nie należą do ras szczególnie niszczycielskich, szczenię – jak każde młode zwierzę – może próbować podgryzać różne przedmioty w domu. Zwykle jednak wystarczy zapewnić mu odpowiednie zabawki i poświęcić trochę czasu na wspólną aktywność, aby skierować jego energię w odpowiednią stronę. Znacznie ważniejsze od radzenia sobie z ewentualnym gryzieniem jest w tym okresie budowanie dobrych nawyków i spokojnej, stabilnej relacji z opiekunem.

Wyprawka dla malucha – podstawowe akcesoria i bezpieczna przestrzeń

Przygotowanie domu na przyjazd szczeniaka hawańczyka warto zaplanować wcześniej, aby pierwsze dni w nowym miejscu były dla psa jak najmniej stresujące. Podstawą jest odpowiednia karma – najlepiej taka sama, jaką pies otrzymywał w hodowli. Pozwoli to uniknąć problemów trawiennych, a ewentualne zmiany w żywieniu można wprowadzić dopiero po kilku tygodniach, stopniowo mieszając nową karmę z dotychczasową.

W domu powinno znaleźć się wygodne legowisko przeznaczone wyłącznie dla psa. To miejsce odpoczynku, w którym szczenię będzie mogło się wyciszyć i poczuć bezpiecznie. Wiele osób decyduje się również na klatkę kennelową lub niewielki kojec, który pomaga uporządkować przestrzeń i ułatwia kontrolowanie młodego psa, gdy opiekun nie może mieć go stale na oku. Z drugiej strony, i tak sporo hawańczyków kończy w łóżku opiekuna…
Do podstawowych akcesoriów spacerowych należą lekka obroża lub dobrze dopasowane szelki oraz smycz. Warto także pomyśleć o kilkumetrowej lince spacerowej, która pozwala młodemu psu na większą swobodę ruchu, a jednocześnie daje opiekunowi kontrolę nad sytuacją. Przydatna będzie również adresówka z numerem telefonu.

W wyprawce dla hawańczyka nie może zabraknąć zabawek. Choć rasa ta nie ma szczególnie silnych zapędów niszczycielskich, młody pies potrzebuje przedmiotów do gryzienia, zabawy i rozładowywania energii. Sprawdzą się miękkie pluszaki, niewielkie piłeczki oraz bezpieczne gryzaki.

Szczególnie ważną częścią wyprawki są jednak akcesoria do pielęgnacji. Hawańczyk ma długą, jedwabistą sierść, która wymaga regularnego czesania. Już od pierwszych dni należy przyzwyczajać psa do szczotki oraz metalowego grzebienia. Bardzo ważna jest również odżywka do rozczesywania sierści – psa tej rasy nie powinno się czesać na sucho, ponieważ może to prowadzić do niszczenia sierści. Delikatne spryskanie jej odżywką przed czesaniem znacznie ułatwia pielęgnację i chroni włos.

Nauka spokojnego znoszenia zabiegów pielęgnacyjnych powinna rozpocząć się jak najwcześniej. Krótkie, spokojne sesje czesania, nagradzanie psa za cierpliwość i pozytywne skojarzenia z pielęgnacją sprawią, że w przyszłości będzie ona przebiegać bez stresu zarówno dla psa, jak i dla opiekuna.

NA TO ZWRÓĆ UWAGĘ
Przy wyborze akcesoriów spacerowych dla hawańczyka warto pamiętać o jego długiej, delikatnej sierści. Włos tej rasy łatwo wplątuje się w elementy obroży lub ociera o materiał, co z czasem może prowadzić do wycierania się szaty na szyi i pogorszenia jej wyglądu. Z tego powodu najlepiej wybierać miękkie, okrągłe obróżki skórzane, które są łagodniejsze dla włosa i mniej go niszczą. Dobrym rozwiązaniem jest także zakładanie obroży lub szelek wyłącznie na czas spaceru i zdejmowanie ich zaraz po powrocie do domu. Dzięki temu sierść nie jest niepotrzebnie ugniatana przez wiele godzin. W przypadku hawańczyków zazwyczaj unika się również ubranek, ponieważ dodatkowo przygniatają one włos i mogą powodować jego plątanie.

Socjalizacja i budowanie dobrych nawyków

Choć jak każdy biszon hawańczyk również z natury jest przyjazny i rzadko przejawia agresję, brak odpowiednich doświadczeń w młodym wieku może sprawić, że stanie się niepewny lub lękliwy. Warto pamiętać o starej zasadzie: czego Jaś się nie nauczy, tego Jan nie będzie umiał. Dlatego szczenię powinno poznawać różne miejsca, dźwięki, ludzi oraz spokojne, zrównoważone psy.

Regularne spacery w różnych środowiskach pomagają psu budować pewność siebie i uczą go prawidłowego funkcjonowania w świecie. Dzięki temu w przyszłości spacery nie będą dla niego źródłem stresu, lecz przyjemnością. Spotkania z innymi psami są szczególnie ważne, ponieważ uczą prawidłowej komunikacji i zapobiegają nadmiernej niepewności w kontaktach z innymi zwierzętami.

Równie istotne jest budowanie dobrych nawyków w codziennym życiu. Jednym z najważniejszych elementów jest nauka czystości. Szczenię od pierwszych dni należy regularnie wynosić na dwór, aby nauczyło się załatwiać swoje potrzeby podczas spacerów. Stosowanie mat do nauki czystości często wprowadza psa w błąd i utrwala nawyk załatwiania się w domu, dlatego lepiej od początku uczyć psa właściwego zachowania.

Budowanie dobrych nawyków obejmuje także naukę spokojnego pozostawania samemu, reagowania na przywołanie oraz podstawowych zasad życia w domu. Hawańczyk jest psem bardzo inteligentnym i chętnie współpracuje z opiekunem, dlatego najlepiej uczyć go poprzez pozytywne wzmocnienie – nagrody, pochwały i wspólną zabawę.

Pierwsze miesiące życia psa to czas, który w ogromnym stopniu kształtuje jego przyszłe zachowanie. Spokojna socjalizacja, konsekwentne zasady oraz cierpliwe przyzwyczajanie do pielęgnacji sprawią, że młody hawańczyk wyrośnie na pewnego siebie, dobrze wychowanego psa, który z radością będzie towarzyszył swojemu opiekunowi w codziennym życiu.

Zdrowie i pielęgnacja hawańczyka

Profilaktyka i troska o kondycję psa

Zdrowie hawańczyka w dużej mierze zależy od codziennej troski opiekuna oraz regularnej profilaktyki weterynaryjnej. Podstawą są oczywiście szczepienia ochronne, systematyczne odrobaczanie oraz stosowanie preparatów zabezpieczających przed pasożytami zewnętrznymi. Regularne wizyty kontrolne u lekarza weterynarii pozwalają na wczesne wykrycie ewentualnych problemów zdrowotnych i utrzymanie psa w dobrej kondycji przez długie lata.

Ogromne znaczenie ma również prawidłowe żywienie. Hawańczyk może być karmiony dobrej jakości karmą komercyjną lub odpowiednio zbilansowaną dietą typu BARF. Dieta powinna być dostosowana do wieku, masy ciała i poziomu aktywności psa. Warto pamiętać, że kondycję hawańczyka bardzo dobrze odzwierciedla jego sierść. Zdrowy pies ma włos miękki, elastyczny i naturalnie błyszczący. Jeśli sierść staje się matowa, łamliwa lub nadmiernie się plącze, może to świadczyć o problemach pielęgnacyjnych, ale równie często bywa sygnałem niedoborów żywieniowych.

W trosce o zdrowie psa ważny jest także styl życia. Hawańczyk nie jest rasą o ogromnych wymaganiach ruchowych, jednak – jak każdy pies – potrzebuje codziennych spacerów i aktywności. Krótkie, kilkuminutowe wyjścia na dwór nie są wystarczające, aby zaspokoić jego potrzeby. Regularne spacery, zabawa oraz kontakt z otoczeniem pozwalają utrzymać psa w dobrej kondycji fizycznej i psychicznej. Należy również unikać przekarmiania.

Najczęstsze problemy zdrowotne w rasie

Hawańczyk uchodzi za psa stosunkowo zdrowego i odpornego. Wbrew pozorom nie jest rasą szczególnie delikatną, choć jego elegancki wygląd i arystokratyczna historia mogą sugerować coś innego. Ile żyje hawańczyk? Większość tych piesków cieszy się dobrą kondycją przez wiele lat, a długość życia przekraczająca 14 lat nie należy w tej rasie do rzadkości.

Jak w przypadku każdej rasy, istnieją jednak pewne choroby, które mogą pojawiać się częściej. Do najczęściej wymienianych należą choroby oczu, takie jak postępujący zanik siatkówki (PRA) czy katarakta, a także problemy ortopedyczne, w tym zwichnięcie rzepki oraz aseptyczna martwica główki kości udowej. Warto jednak podkreślić, że ryzyko występowania tych schorzeń można w dużym stopniu ograniczyć poprzez odpowiedzialną hodowlę.

Pielęgnacja sierści i codzienna higiena

Pielęgnacja hawańczyka jest jednym z najważniejszych elementów opieki nad tą rasą. Choć pies ten nie linieje w typowy sposób, jego długi, jedwabisty włos ma dużą tendencję do plątania się, a w konsekwencji także do filcowania. Z tego powodu sierści trzeba poświęcać regularnie sporo uwagi.

Zanim jednak przejdziemy do samej pielęgnacji włosa, warto wspomnieć o podstawowych zabiegach higienicznych. Jednym z nich jest kontrola i pielęgnacja oczu. U niektórych hawańczyków pojawiają się zacieki pod oczami. W takiej sytuacji warto skonsultować się z lekarzem weterynarii, aby ustalić ich przyczynę – mogą one wynikać zarówno z budowy oka, jak i z alergii czy problemów zdrowotnych. Regularne przemywanie okolic oczu odpowiednimi preparatami pomaga utrzymać je w czystości.

Równie ważna jest pielęgnacja uszu. Hawańczyki mają wiszące, owłosione uszy, co sprzyja gromadzeniu się wilgoci i zanieczyszczeń. Należy je regularnie kontrolować i czyścić odpowiednimi preparatami, aby zapobiegać stanom zapalnym.

Warto także pamiętać o gruczołach okołoodbytowych, które u niektórych psów mogą wymagać okresowego opróżniania, o higienie zębów oraz o kontroli długości pazurów. Kamień nazębny jest problemem częstym u małych ras, dlatego dobrze jest przyzwyczajać psa do szczotkowania zębów lub stosować odpowiednie preparaty wspomagające higienę jamy ustnej. Pazury natomiast u części psów nie ścierają się wystarczająco podczas spacerów i mogą wymagać regularnego skracania.

Najwięcej uwagi wymaga jednak sama sierść. Podstawą pielęgnacji jest systematyczne szczotkowanie. Jedwabisty włos tej rasy łatwo się plącze, dlatego zabieg ten powinien być wykonywany regularnie, najlepiej kilka razy w tygodniu. Sierści nigdy nie należy czesać na sucho. Przed szczotkowaniem należy spryskać włos odżywką do rozczesywania, która ułatwia pracę i chroni włos przed łamaniem.

Do pielęgnacji używa się odpowiednich narzędzi. U szczeniąt najlepiej sprawdza się szczotka z naturalnego włosia, która jest delikatna dla młodej sierści i skóry. Gdy pies przechodzi wymianę włosa szczenięcego na dorosły, wprowadza się szczotki druciane, tzw. pudlówki. Pozwalają one skuteczniej rozczesywać gęstszą i bardziej wymagającą sierść dorosłego psa. Bardzo przydatny jest również metalowy grzebień, którym można sprawdzić, czy w jakimś miejscu nie pozostał jeszcze niewielki kołtun.

PRAKTYCZNA PORADA
W pielęgnacji hawańczyka bardzo ważny jest odpowiedni dobór szczotki. Najczęściej poleca się szczotki druciane, tzw. pudlówki, najlepiej bez plastikowych kapturków na końcach drucików, ponieważ pozwalają one skuteczniej rozczesywać jedwabisty włos tej rasy. Warto jednak pamiętać, że wybór akcesoriów dobrze jest skonsultować z hodowcą, od którego pochodzi pies – jego doświadczenie w pielęgnacji hawańczyków może być bardzo pomocne na początku. Jednocześnie nie należy obawiać się testowania różnych szczotek i grzebieni, ponieważ każdy pies i każda sierść może nieco inaczej reagować na dane narzędzie. Najlepiej obserwować efekty pracy: dobra szczotka nie powinna elektryzować włosa, wyrywać go ani podrażniać skóry psa, a czesanie powinno przebiegać sprawnie i komfortowo zarówno dla opiekuna, jak i dla zwierzęcia.

Podczas czesania ważna jest odpowiednia technika. Sierść szczotkujemy zawsze z włosem, najlepiej warstwami – zaczynając od najniższych partii sierści i stopniowo przechodząc coraz wyżej. Dzięki temu można dokładnie rozczesać każdą warstwę włosa i uniknąć sytuacji, w której pies wygląda na uczesanego jedynie po wierzchu, podczas gdy pod spodem zaczynają tworzyć się kołtuny.

Szczególną uwagę należy zwrócić na miejsca, w których sierść plącze się najłatwiej. Należą do nich okolice za uszami, pachy, pachwiny oraz okolice genitaliów. Ostatni z tych obszarów bywa często pomijany podczas pielęgnacji, a właśnie tam kołtuny potrafią tworzyć się bardzo szybko. Ich późniejsze rozczesywanie jest dla psa zwykle bolesne, dlatego lepiej zapobiegać ich powstawaniu poprzez regularne czesanie.

Opiekunowie, którzy nie czują się pewnie w pielęgnacji długiej sierści, mogą skorzystać z pomocy profesjonalnego groomera. Regularne wizyty w salonie pielęgnacyjnym pomagają utrzymać sierść w dobrej kondycji i ułatwiają codzienną pielęgnację w domu. Najważniejsze jest jednak to, aby pies od najmłodszych lat był przyzwyczajony do spokojnego znoszenia wszystkich zabiegów pielęgnacyjnych – dzięki temu pielęgnacja stanie się rutyną, a nie stresującym obowiązkiem.

Koszty utrzymania hawańczyka

Podstawowe comiesięczne wydatki

Hawańczyk jest niewielkim psem, dlatego jego podstawowe utrzymanie nie należy do szczególnie kosztownych. Najważniejszym stałym wydatkiem pozostaje żywienie. Hawańczyk waży zwykle od około 4 do 7 kg, dlatego nie przejada dużych ilości karmy. W przypadku dobrej jakości karmy komercyjnej miesięczny koszt żywienia najczęściej mieści się w przedziale około 80–200 zł, w zależności od wybranej marki i jakości produktu. Podobny poziom wydatków można osiągnąć przy odpowiednio zbilansowanej diecie domowej lub BARF, choć wymaga ona większego zaangażowania ze strony opiekuna, a czasem też konsultacji z dietetykiem zwierzęcym.

Do stałych wydatków należy doliczyć przysmaki treningowe oraz drobne gryzaki, które pomagają zajmować psa. W skali miesiąca jest to zwykle kilkadziesiąt złotych, choć oczywiście wiele zależy od częstotliwości ich stosowania.
Istotnym elementem budżetu są również kosmetyki do pielęgnacji sierści. Hawańczyk wymaga regularnego czesania z użyciem odpowiednich preparatów, dlatego opiekun powinien zaopatrzyć się w dobrej jakości szampon oraz odżywkę do rozczesywania sierści. Kosmetyki te są wydajne i nie kupuje się ich często, jednak w przeliczeniu na miesiąc ich koszt można oszacować na kilkanaście lub kilkadziesiąt złotych.

Do podstawowych wydatków można zaliczyć także drobne koszty związane z wymianą zabawek czy akcesoriów, choć w przypadku tej rasy zwykle nie są one wysokie. Hawańczyki nie należą do szczególnie niszczycielskich psów, dlatego dobrej jakości akcesoria mogą służyć przez długi czas.

Dodatkowe koszty – grooming, szkolenia, opieka behawiorysty

Największym dodatkowym wydatkiem w przypadku hawańczyka jest zazwyczaj profesjonalna pielęgnacja sierści. Długi włos tej rasy wymaga regularnego strzyżenia i modelowania, dlatego wielu opiekunów korzysta z usług groomera. W zależności od regionu i zakresu zabiegów koszt jednej wizyty wynosi zwykle od około 120 do 250 zł. Zabieg taki wykonuje się zazwyczaj co 4–8 tygodni, co w skali roku stanowi istotną część kosztów utrzymania psa.
Część opiekunów decyduje się również na szkolenie psa w psim przedszkolu lub na zajęcia z trenerem. Hawańczyk jest rasą inteligentną i chętną do współpracy, dlatego nauka podstawowego posłuszeństwa często przebiega szybko, niemniej profesjonalne wsparcie może być bardzo pomocne szczególnie dla początkujących właścicieli. Koszt kursu grupowego zwykle wynosi kilkaset złotych; indywidualne zajęcia są droższe. Jednorazowa konsultacja behawioralna w razie problemów to zwykle wydatek rzędu od 150 do 250 złotych, jednak w wielu przypadkach już jedno lub dwa spotkania pozwalają skutecznie rozwiązać problem.

Hodowle hawańczyków w Polsce (FCI)

Jak wybrać odpowiedzialnego hodowcę

Wybór hodowcy to jeden z najważniejszych etapów przed zakupem szczeniaka. Odpowiedzialny hodowca hawańczyków to przede wszystkim pasjonat rasy – osoba, która potrafi o niej opowiadać, dzielić się doświadczeniem i wiedzą, ale jednocześnie nie przytakuje bezrefleksyjnie każdemu pomysłowi potencjalnego opiekuna. Dobry hodowca potrafi doradzić, ale też uczciwie zwrócić uwagę na ewentualne trudności związane z rasą, zamiast przedstawiać ją wyłącznie w samych superlatywach. Nie unika również rozmów o wadach swoich psów czy problemach, które mogą pojawić się w hodowli – transparentność jest tu kluczowa. Bardzo istotnym elementem jest podejście do zdrowia psów. Hodowca powinien wykonywać badania rodziców, zwłaszcza w kierunku chorób dziedzicznych takich jak postępujący zanik siatkówki (PRA). Choć żadna hodowla nie daje stuprocentowej gwarancji zdrowia, świadoma praca hodowlana znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia poważnych problemów.
Warto również zwrócić uwagę na warunki, w jakich żyją psy. W dobrej hodowli można zobaczyć wszystkie lub większość psów – zarówno suki hodowlane, jak i starsze osobniki. Zwierzęta powinny być zadbane, w dobrej kondycji i mieć wyraźnie pozytywną relację z hodowcą. Nie oznacza to, że każdy pies musi wyglądać jak przygotowany na wystawę, ale zdecydowanie nie powinien być brudny czy zaniedbany, ani mieć skołtunionej sierści. Równie ważne jest to, by psy były zrównoważone i chętnie nawiązywały kontakt z człowiekiem.

Dobry hodowca pozostaje także wsparciem po sprzedaży szczeniaka – służy radą, pomaga w razie problemów i interesuje się dalszym losem swoich psów.

Wśród domowych hodowli hawańczyków warto wymienić:

Z Doliny Lulinków – w województwie wielkopolskim niedaleko Szamotuł
Joyful Winner – Warszawa
Alcado – hodowla w okolicach Wrocławia
Sweet Feet – w Stalowej Woli.

Na co zwrócić uwagę przy odbiorze szczeniaka

Odbierając szczeniaka warto dokładnie przyjrzeć się zarówno jemu, jak i warunkom, w jakich był dotychczas odchowywany. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na czystość otoczenia – miejsce, w którym przebywają psy, powinno być schludne, bez nieprzyjemnych zapachów i oznak zaniedbania.
Sam szczeniak powinien sprawiać wrażenie zdrowego i zadbanego. Oczy powinny być czyste, bez nadmiernych zacieków czy wydzieliny, uszy – bez oznak stanu zapalnego, a okolice odbytu – czyste i suche. Sierść powinna być miękka i przyjemna w dotyku, bez zabrudzeń.

Bardzo ważne jest także zachowanie malucha. Prawidłowo rozwijający się hawańczyk jest radosny, ciekawski i chętny do kontaktu – zarówno z hodowcą, jak i z nowymi osobami. Szczeniak nie powinien być apatyczny, wycofany ani nadmiernie lękliwy. Warto również zwrócić uwagę na jego reakcję na hodowcę – powinna być pozytywna i pełna zaufania, co świadczy o właściwej socjalizacji.

W dobrej hodowli razem ze szczenięciem otrzymuje się komplet dokumentów, w tym metrykę, na podstawie której można wyrobić rodowód. To potwierdzenie przynależności psa do rasy.

Rasy podobne do hawańczyka – przede wszystkim biszony

Do ras najbardziej podobnych do hawańczyka należą psy z grupy biszonów: bolończyk, coton de tulear, bichon frise, maltańczyk oraz lwi piesek. Łączy je przede wszystkim niewielki wzrost oraz wyjątkowa, długa i miękka sierść. U cotona de tulear przypomina ona bawełnę, u bolończyka jest delikatnie skręcona i puszysta, u bichon frise – gęsta i kędzierzawa, u maltańczyka długa, prosta i jedwabista, natomiast lwi piesek ma charakterystyczną fryzurę wymagającą regularnego strzyżenia. To właśnie lwi piesek, podobnie jak hawańczyk, występuje w umaszczeniach innych niż białe.

Pod względem charakteru rasy te są bardzo zbliżone – silnie związane z człowiekiem, oddane, wrażliwe i nastawione na bliski kontakt. Kochają towarzystwo ludzi, doskonale sprawdzają się jako psy rodzinne oraz towarzysze osób starszych. Są zwykle spokojne i niekłopotliwe w mieszkaniu, choć ich piękna szata wymaga systematycznej pielęgnacji i regularnego groomingu – w różnym stopniu w zależności od rasy.

Do podobnych, choć nieco odmiennych ras należą także lhasa apso oraz shih tzu. Obie charakteryzują się piękną, długą, często wielobarwną szatą i są znakomitymi psami do towarzystwa – podobnie jak biszony. Wyróżnia je jednak większa niezależność oraz bardziej „wschodni” temperament. Nadal są bardzo przywiązane do rodziny i świetnie odnajdują się w domu, lecz bywają bardziej samodzielne w zachowaniu.

Wszystkie wymienione rasy są zdecydowanie małe i ważą zwykle do kilku kilogramów. Wśród większych ras warto wymienić terriera tybetańskiego – bardzo starą rasę z Tybetu, inteligentną i aktywną. Dawniej pełnił funkcję stróża i pomocnika pasterzy, dziś jest przede wszystkim psem towarzyszącym średniej wielkości (do ok. 40 cm i 13 kg). Podobnej wielkości jest odis – narodowa rasa Ukrainy, stosunkowo młoda, odporna i wszechstronna. To doskonały towarzysz rodzin. Dla osób szukających jeszcze większego psa ciekawą propozycją jest polski owczarek nizinny. Psy te z wyglądu przypominają dużego hawańczyka takiego ważącego nawet do 25 kg. Są bardzo wszechstronne, słyną z inteligencji czy wręcz z “cwaniactwa” oraz oddania właścicielowi. Sprawdzają się jako psy rodzinne oraz sportowe, a jako owczarki posiadają silny instynkt stróżujący. Są jednak zdecydowanie bardziej niezależne i uparte niż biszony.