Teriery - charakter, potrzeby i rasy z grupy 3 FCI

Teriery tworzą jedną z najbardziej zróżnicowanych grup psów. Znajdują się w niej zarówno niewielkie yorkshire terriery, ważące zaledwie kilka kilogramów, jak i znacznie większe airedale terriery. Poszczególne rasy różnią się wyglądem, rodzajem sierści, temperamentem oraz pierwotnym przeznaczeniem. Wiele z nich łączy jednak odwaga, samodzielność, żywy temperament i silna potrzeba działania.

Międzynarodowa Federacja Kynologiczna, czyli FCI, umieściła teriery w grupie 3. Grupa została podzielona na cztery sekcje: teriery duże i średnie, teriery małe, teriery w typie bull oraz teriery miniaturowe.

Skąd pochodzą teriery?

Pierwsze teriery wykorzystywano przede wszystkim do polowania na zwierzęta ukrywające się pod ziemią, między innymi lisy, borsuki i niewielkie gryzonie. Psy musiały samodzielnie wejść do nory, odnaleźć zwierzę i zmusić je do wyjścia albo zasygnalizować myśliwemu jego położenie.

Taka praca wymagała odwagi, wytrwałości i szybkiego podejmowania decyzji. Terier nie mógł za każdym razem czekać na polecenie człowieka. Musiał działać samodzielnie, często w ciasnej przestrzeni i bez bezpośredniego kontaktu z przewodnikiem.

Nie wszystkie współczesne teriery wykonują zadania łowieckie. Wiele ras jest dziś utrzymywanych głównie jako psy rodzinne, sportowe lub wystawowe. Ich dawne cechy użytkowe nadal mogą jednak wpływać na zachowanie.

Jaki charakter mają teriery?

Nie istnieje jeden charakter wspólny dla wszystkich terierów. Inaczej zachowuje się spokojniejszy bedlington terrier, inaczej energiczny jack russell terrier, a jeszcze inaczej mocno związany z opiekunem staffordshire bull terrier. Można jednak wskazać kilka cech występujących u wielu przedstawicieli tej grupy.

Teriery zazwyczaj są czujne, aktywne i zainteresowane otoczeniem. Szybko reagują na ruch, dźwięki oraz pojawienie się innych zwierząt. Część ras ma silny instynkt pogoni, dlatego spuszczanie psa ze smyczy wymaga dobrze wypracowanego przywołania i wcześniejszej oceny miejsca.

Samodzielność teriera nie oznacza braku inteligencji. Psy te szybko uczą się zasad, ale nie zawsze widzą sens w wielokrotnym wykonywaniu tego samego polecenia. Najlepsze efekty przynosi krótki, regularny trening oparty na jasnych komunikatach i atrakcyjnych nagrodach.

Niepożądane zachowania, takie jak kopanie, pogoń za zwierzętami, szczekanie lub niszczenie przedmiotów, mogą nasilać się wtedy, gdy pies nie otrzymuje odpowiedniej ilości ruchu i zajęć umysłowych.

Czy terier jest dobrym psem rodzinnym?

Terier może być oddanym psem rodzinnym, ale wybór konkretnej rasy powinien uwzględniać styl życia domowników. Niewielkie rozmiary nie zawsze oznaczają małe potrzeby. Jack russell terrier lub parson russell terrier może wymagać więcej aktywności niż znacznie większy, lecz spokojniejszy pies innej rasy.

W domu z dziećmi znaczenie ma nie tylko rasa, ale również socjalizacja psa, sposób prowadzenia oraz zachowanie dziecka. Pies powinien mieć własne miejsce odpoczynku, do którego nikt nie będzie go zaczepiał. Kontakt z małym dzieckiem zawsze wymaga nadzoru osoby dorosłej.

Ostrożności wymaga również łączenie teriera z kotami, królikami, gryzoniami lub ptakami. U części psów silny instynkt łowiecki może utrudniać bezpieczne życie z mniejszymi zwierzętami. Wczesne przyzwyczajanie do innych gatunków zmniejsza ryzyko problemów, ale nie usuwa wrodzonych predyspozycji.

Ile ruchu potrzebuje terier?

Zapotrzebowanie na ruch zależy od rasy, wieku, zdrowia i temperamentu psa. Większości terierów nie wystarczy jednak kilka krótkich wyjść wokół budynku. Potrzebują spacerów pozwalających węszyć, poznawać otoczenie i wykonywać zadania.

Dobrym uzupełnieniem codziennej aktywności są zabawy węchowe, tropienie, wyszukiwanie przedmiotów, nauka sztuczek oraz ćwiczenia samokontroli. Niektóre rasy dobrze radzą sobie także w agility, noseworku, obedience, dogfrisbee lub konkurencjach przeznaczonych dla psów myśliwskich.

Aktywność należy dostosować do budowy ciała. U psów z krótkimi kończynami, ciężką sylwetką albo predyspozycjami do problemów ortopedycznych intensywne skoki i gwałtowne zwroty mogą być niewskazane.

Jak wychowywać teriera?

Wychowanie warto rozpocząć od pierwszych dni po pojawieniu się psa w domu. Podstawą powinny być nauka przywołania, spokojnego mijania innych psów, chodzenia na luźnej smyczy oraz odpoczywania mimo obecności bodźców.

Opiekun powinien stosować czytelne i konsekwentne zasady. Krzyk, szarpanie smyczy lub kary fizyczne mogą zwiększyć napięcie i osłabić zaufanie psa. Znacznie lepsze wyniki daje nagradzanie właściwego zachowania i stopniowe zwiększanie trudności ćwiczeń.

Szczególnej uwagi wymaga socjalizacja. Szczenię powinno poznawać ludzi, psy, różne nawierzchnie, odgłosy miasta, samochody i zabiegi pielęgnacyjne. Kontakty muszą być bezpieczne i dopasowane do możliwości młodego psa. Nadmiar bodźców może być równie niekorzystny jak ich brak.

Żywienie terierów - jak dobrać karmę dla psa tej grupy?

Karma dla teriera powinna być dopasowana do wieku, masy ciała, poziomu aktywności i stanu zdrowia, a nie wyłącznie do przynależności do grupy FCI. Aktywny niemiecki terier myśliwski może mieć inne zapotrzebowanie energetyczne niż yorkshire terrier prowadzący spokojniejszy tryb życia.

Przy wyborze karmy warto zwrócić uwagę na jej kaloryczność, źródła białka, zawartość tłuszczu oraz zalecaną dzienną porcję. Małe teriery potrzebują karmy, której wielkość granulek pozwala na wygodne pobieranie pokarmu. Psy intensywnie pracujące mogą wymagać bardziej energetycznej receptury.

Porcję należy kontrolować na podstawie sylwetki psa, a nie wyłącznie tabeli producenta. Przysmaki wykorzystywane podczas treningu również dostarczają kalorii i powinny zostać uwzględnione w dziennym bilansie.

Pielęgnacja sierści teriera

W grupie terierów występują różne rodzaje szaty. Niektóre psy mają sierść szorstką, inne gładką, miękką, długą lub jedwabistą. Z tego powodu sposób pielęgnacji zależy od konkretnej rasy.

Szorstkowłose teriery, takie jak border terrier, foksterier szorstkowłosy czy terier walijski, mogą wymagać regularnego trymowania. Zabieg polega na usuwaniu martwego włosa i pomaga zachować prawidłową strukturę oraz barwę szaty. Strzyżenie maszynką nie daje takiego samego efektu i może zmieniać wygląd sierści.

Yorkshire terrier oraz australian silky terrier wymagają systematycznego rozczesywania długiego włosa. Z kolei teriery krótkowłose są prostsze w codziennej pielęgnacji, ale również linieją i potrzebują regularnego szczotkowania.

Grupa 3 FCI – podział terierów

Oficjalna klasyfikacja FCI dzieli grupę terierów na cztery sekcje. Podział uwzględnia przede wszystkim wielkość oraz typ rasy, ale nie stanowi rankingu temperamentu ani poziomu trudności w wychowaniu.

Sekcja 1 – teriery duże i średnie

W tej sekcji znajdują się rasy o zróżnicowanej budowie i przeznaczeniu. Część z nich powstała jako psy norujące, inne wykorzystywano do zwalczania szkodników, pilnowania gospodarstw lub pracy podczas polowań.

Do sekcji 1 należą:

terier brazylijski,
niemiecki terier myśliwski,
airedale terrier,
bedlington terrier,
border terrier,
foksterier krótkowłosy,
foksterier szorstkowłosy,
lakeland terrier,
manchester terrier,
parson russell terrier,
terier walijski,
irish glen of imaal terrier,
irish soft coated wheaten terrier,
terier irlandzki,
kerry blue terrier.

Airedale terrier jest największym przedstawicielem tej części grupy, natomiast border terrier i manchester terrier mają znacznie lżejszą sylwetkę. Niemiecki terier myśliwski pozostaje rasą silnie związaną z pracą łowiecką. Oficjalna nomenklatura FCI oznacza go jako rasę podlegającą próbom pracy.

Sekcja 2 – teriery małe

Małe teriery powstawały przede wszystkim do pracy w norach oraz zwalczania gryzoni. Ich niewielka wysokość ułatwiała poruszanie się w ciasnych przestrzeniach. Współcześnie wiele z tych ras pełni funkcję psów rodzinnych, ale nadal zachowuje energię, czujność i skłonność do pogoni.

Do sekcji 2 należą:

terier australijski,
terier czeski,
cairn terrier,
dandie dinmont terrier,
jack russell terrier,
norfolk terrier,
norwich terrier,
terier szkocki,
sealyham terrier,
skye terrier,
west highland white terrier,
terier japoński (nihon teria).

Rasy z tej sekcji różnią się proporcjami ciała i strukturą sierści. Jack russell terrier jest zwykle bardzo ruchliwy i chętny do działania, natomiast terier szkocki może prezentować bardziej powściągliwe zachowanie. Niewielki rozmiar żadnej z tych ras nie powinien być utożsamiany z brakiem potrzeb ruchowych lub szkoleniowych.

Sekcja 3 – teriery w typie bull

Teriery w typie bull mają mocną, umięśnioną budowę, szeroką klatkę piersiową i dużą siłę fizyczną w stosunku do rozmiaru. Ich historia jest związana z dawnymi krzyżowaniami terierów z psami typu bull.

Do sekcji 3 należą:

bulterier,
bulterier miniaturowy,
staffordshire bull terrier,
american staffordshire terrier.

Psy z tej sekcji wymagają odpowiedzialnego prowadzenia, szczególnie ze względu na siłę i żywy temperament. Nie należy jednak oceniać ich zachowania wyłącznie na podstawie wyglądu lub historii rasy. Duże znaczenie mają predyspozycje konkretnego psa, jakość hodowli, socjalizacja, szkolenie oraz sposób postępowania opiekuna.

Sekcja 4 – teriery miniaturowe

Sekcja nazywana w klasyfikacji FCI „toy terriers” obejmuje niewielkie psy, które przez wiele lat pełniły zarówno funkcję tępicieli gryzoni, jak i psów do towarzystwa.

Do sekcji 4 należą:

australian silky terrier,
english toy terrier,
yorkshire terrier.

Najbardziej rozpoznawalnym przedstawicielem sekcji jest yorkshire terrier. Pomimo delikatnego wyglądu pozostaje terierem: bywa czujny, odważny i zdecydowany. Jego długa szata wymaga regularnej pielęgnacji, a niewielka masa ciała nie zwalnia opiekuna z zapewnienia spacerów, szkolenia i zajęć umysłowych.

Próby pracy i oznaczenie CACIB

Przy nazwach ras w systematyce FCI mogą pojawiać się oznaczenia związane z CACIB oraz próbami pracy. CACIB jest wnioskiem przyznawanym na wystawach międzynarodowych i wiąże się z ubieganiem o międzynarodowy championat piękności.

Oznaczenie prób pracy informuje, że w przypadku danej rasy zdobycie określonego tytułu może wymagać potwierdzenia cech użytkowych. W grupie terierów wymóg ten nie dotyczy wszystkich ras. Może też obowiązywać wyłącznie w państwach, które zgłosiły stosowanie prób pracy dla danej rasy.

Dla kogo terier będzie odpowiednim psem?

Terier może pasować do osoby, która chce aktywnie spędzać czas z psem, jest gotowa prowadzić regularne szkolenie i akceptuje pewną samodzielność zwierzęcia. Opiekun powinien także uwzględniać instynkt łowiecki, czujność oraz skłonność części ras do szczekania lub kopania.

Przed wyborem szczenięcia warto poznać nie tylko wygląd rasy, lecz także jej pierwotne użytkowanie, zapotrzebowanie na ruch, stosunek do innych zwierząt i wymagania pielęgnacyjne. Różnice pomiędzy terierami są na tyle duże, że sama przynależność do grupy 3 FCI nie wystarcza do oceny, czy dany pies będzie odpowiedni dla konkretnej rodziny.

Teriery – małe i duże psy o wyrazistym temperamencie

Podsumowując, teriery tworzą liczną grupę psów różniących się wielkością, budową i sposobem pielęgnacji. Łączy je historia związana z pracą, odwaga oraz gotowość do aktywnego poznawania otoczenia. Właściwie prowadzony terier może być zaangażowanym towarzyszem spacerów, treningów i codziennego życia.

Przyszły opiekun powinien jednak wybierać rasę na podstawie jej rzeczywistych potrzeb, a nie wyłącznie rozmiaru lub wyglądu. Dokładne poznanie cech poszczególnych terierów pozwala znaleźć psa, którego temperament będzie pasował do możliwości i trybu życia domowników.

Źródło: https://zkwp.pl/regulaminy/Systematyka_Ras.pdf